Czy da się wydrukować kolor RAL?

Czy kolor RAL można uzyskać w druku CMYK? W tym artykule wyjaśniam najważniejsze różnice między systemami kolorów, pokazuję realne ograniczenia druku oraz podpowiadam, jak praktycznie podejść do konwersji RAL na CMYK.

Czy da się wydrukować kolor RAL identycznie w druku np. na banerze? Krótka odpowiedź: w większości przypadków nie.

W tym artykule poopowiadam, jakie są sposoby na maksymalnie zbliżony kolor RAL w druku.

Od czasu do czasu pojawiają się u nas klienci, którzy oczekują realizacji druku zgodnie z kolorem RAL. Najczęściej dotyczy to odwzorowania w druku tła lub koloru użytego w logo (np. malowane litery).

Jeśli jesteś grafikiem, który właśnie otrzymał zlecenie od klienta wymagającego zgodności wydruków z paletą RAL, lub sam jesteś klientem pragnącym zachować spójność kolorystyczną swoich materiałów firmowych, zapraszam do dalszej lektury wpisu.

Przedstawię Ci różnice pomiędzy systemami RAL a CMYK. Pokażę metody stosowane przez grafików i drukarnie w zakresie odwzorowania kolorów barwionych fabrycznie (a takim jest właśnie RAL).

Sprawdź moje usługi: Konsultacje graficzne oraz ofertę druku.

Kolory RAL a druk w CMYK – podstawowe różnice między kolorami

Zacznijmy od tego, czym jest RAL i CMYK.

RAL to zestaw kolorów opracowany przez niemiecki instytut. W podstawowej palecie (RAL Classic) znajduje się 216 kolorów, każdy oznaczony jest innym numerem. Są też inne palety: RAL Design czy RAL Effect – łącznie ponad 2300 kolorów.

System RAL jest używany głównie w przemyśle i budownictwie. Gdy wybierzesz się do sklepu budowlanego po farbę, na puszkach znajdziesz często kod RAL. Dzięki temu kolor farby zawsze będzie taki sam, niezależnie od producenta i kraju, w jakim zrobisz zakupy. To po prostu norma jak ma wyglądać kolor o takim kodzie.

W przeciwieństwie do RAL drukarnie korzystają z modelu CMYK. Bazuje on na mieszaniu czterech podstawowych kolorów: cyan, magenta, yellow i czarnego (black). Każdemu z tych kolorów przypisać można wartości procentowe od 0 do 100. 4 kolory nakładają się na siebie w tym samym miejscu i tak powstaje ostateczny kolor na danej części wydruku.

Największą barierą podczas próby reprodukcji koloru RAL jest ograniczony gamut CMYK, czyli zakresu kolorów możliwych do uzyskania przez urządzenia drukujące. Jest on wąski, przez to nie wszystkie kolory, jakie widzisz gołym okiem czy na ekranie jesteśmy w stanie wydrukować.

Podsumowując:

• RAL to gotowy kolor według ustalonego przez instytut wzoru (kodu przypisanego do barwy). Tworzy się go poprzez mieszanki wielu pigmentów w warunkach laboratoryjnych.
• W druku używa się modelu CMYK. Mamy więc ograniczone możliwości ze względu na gamut (zakres barw możliwy do zreprodukowania).

Jak poradzić sobie z konwersją RAL na CMYK

W praktyce drukarze często przygotowują kilka lub kilkanaście prób koloru, by ocenić wydruk optycznie i dopasować go do wzorca RAL. Sam tak robiłem, wiem, jakie to czasochłonne i jak bardzo mija się z celem. Kolor CMYK nigdy nie będzie identyczny tak jak zabarwiony w masie kolor RAL. Można jedynie uzyskać jego symulację. 

Innym sposobem jest zakup fizycznego urządzenia do identyfikacji kolorów. Przykładamy je do miejsca z próbką koloru, po czym urządzenie dokonuje analizy. Otrzymujemy wyniki w postaci różnych składowych dla przestrzeni barw takich jak CMYK, RGB, HEX czy LAB.

Sprawdź też: Obraz próbny kolorów – opcja, która nieraz uratuje Ci tyłek

Takie rozwiązanie ma jednak dwa minusy. Po pierwsze trzeba dysponować fizyczną próbką koloru, co bywa czasochłonne lub często niemożliwe. Nie zdejmiesz przecież szyldu, nie zeskrobiesz kawałka farby ani nie przyjedziesz z czytnikiem do klienta. Po drugie urządzenie i tak nie wykona w 100% precyzyjnego pomiaru i da tylko symulację najbliższych wartości.

Na wygodniejsze w użyciu rozwiązanie wpadli czescy drukarze. Wydali oni fizyczny wzornik CMYK z odpowiednikami kodów RAL. Prawdopodobnie powstał on właśnie przez zeskanowanie spektrofotometrem wszystkich kolorów z wzorników RAL Classic, RAL Design i RAL Effect. Następnie zaprojektowali go i wydrukowali zgodnie z profilem Fogra39 (to popularna norma w poligrafii).

Wzornik CMYK-RAL tylko utwierdził mnie w przekonaniu, że w druku możliwe jest tylko uzyskanie barw zbliżonych do RAL. Wynika to z ograniczeń samego procesu druku, w którym finalna barwa powstaje przez zmieszanie 4 kolorów w tym samym miejscu.

Jakie rozwiązanie wybrać na początek?

Jeśli jesteś grafikiem poszukującym sposobu konwersji RAL do CMYK, polecam Ci na początek zakup wzornika. Znacznie ułatwi Ci on pracę z kolorami.

Możesz też śmiało do mnie napisać maila. Podaj w wiadomości kod RAL, z jakim się mierzysz, a spojrzę we wzornik i podeślę Ci składowe CMYK. W końcu musimy się wspierać.

Sprawdź: Czarny CMYK — głęboka czerń, czysta czerń

Przykłady odwzorowania RAL w CMYK-u

Spójrz na kilka zdjęć poniżej. Dla porównania wykonałem zdjęcie wydrukowanych kolorów w CMYK zgodnie ze wzornikiem CMYK-RAL i przyłożyłem do nich próbki z prawdziwych kolorów RAL. Różnice w tym jak wygląda kolor drukowany, a jak barwiony w masie widać już gołym okiem.

Poniżej jeszcze jedno porównanie: przyłożyłem drukowany wzornik CMYK-RAL do kolorów ze wzornika folii samoprzylepnych Oracal 551 (folie polimerowe barwione w masie stosowane do np. oklejania pojazdów).

Zwróć też uwagę na charakterystyczny meszek, który uzyskuje się w druku. Ze względu na mieszanie kolorów laboratoryjnie barwiąc w masie folię nie ma tego efektu w Oracal.

Sprawdź też: Złoty w CMYK. Jak uzyskać złoty kolor w druku?

Podsumowanie

Podsumowując, różnice między RAL a CMYK:

• Kolory RAL są barwione w masie i często wykraczają poza zakres kolorów CMYK.
• Uzyskanie idealnie zgodnego koloru w druku jest niemal niewykonalne dla większości odcieni, szczególnie tych jaskrawych czy pastelowych.
• Kolory drukowane mogą być jedynie zbliżone i mniej nasycone. Nie sposób uzyskać takiej samej intensywności jak w przypadku gotowego koloru RAL.

Jeśli jesteś grafikiem, zachęcam przede wszystkim do edukowania klienta od samego początku współpracy. Stosowanie zamienników palet kolorów jest procesem naturalnym. W profesjonalnych księgach znaku zwykle są zdefiniowane kolory dodatkowe takie jak Pantone czy RAL. Problematyczne są firmy, które nie mają opracowanej księgi znaków w ten sposób.

Ja zwykle informuję klienta o tym, że jeśli nie ma opracowanej księgi znaku w CMYK to możemy zastosować jedynie symulację koloru według CMYK-RAL i nie będzie on identyczny. Często zachęcam też do wykonania mniejszej, próbnej partii wydruków.

Sprawdź naszą ofertę druku.